Home	Subject Areas	Samenleven	Over SocioSite	Zoek	Banner	Contact

Telewerk en Zorgtaken

Combinatie van telewerk en zorgtaken Onmogelijke keuzes Vrouwen en telewerk Liefde en telewerk
Economie Index

Combinatie van telewerk en zorgtaken

Tegelijkertijd wordt deze combinatie van arbeid en zorg ook als iets problematisch ervaren: thuis telewerken is een bron van nieuwe conflicten. Bij velen van ons bestaat een soort ingebouwde verdeling tussen werk en thuis. Wanneer deze verdeling niet meer afgebakend wordt door het huis te verlaten om naar het werk te gaan, kan de vervaging van deze grens grote verwarring en angst veroorzaken. De gecombineerde woon-werksituatie vereist dat we opnieuw nadenken over de manier waarop we aankijken tegen werken en wonen, beroeps- en privéleven. Telethuiswerkers lopen anders het gevaar dat zij in een ongemakkelijk niemandsland terechtkomen dat noch wonen, noch werken is.

Onmogelijke keuzes

Om met deze tegenstrijdige eisen om te gaan wordt telewerkers geadviseerd dat zij de huiselijke en werkverantwoordelijkheden moeten scheiden door een strak werkregime te volgen en speciale tijden voor gezin en huishouden te reserveren. Zo'n advies kan worden opgevolgd als je partner en kinderen deze scheidslijn respecteren en je jezelf niet moreel verplicht voelt om gedurende de werktijden te reageren op hun behoeften en verlangens. Maar het is al vaker gezegd: het is meestal onmogelijk om niet te reageren wanneer je kind met luide stem duidelijk maakt dat jij op dat moment absoluut onmisbaar bent. Op zo'n moment moet je kiezen: wie heeft je meer nodig, je kind of het bedrijf waarvoor je werkt? Het is een onmogelijke keuze. Wie altijd de behoeften en verlangens van zijn kind laat prevaleren, krijgt schuldgevoelens omdat het werk verwaarloosd wordt.

Wanneer het werk in de huiselijke sfeer wordt gebracht komt men onder druk te staan van eisen uit beide sferen tegelijk. Je moet je niet alleen verantwoorden naar je baas, je collega's en je klanten, maar ook naar je partner, je kinderen, het huishoudelijk werk, je hond en je buren. Je kunt niet effectief werken als je tegelijkertijd voor kleine kinderen moet zorgen, en je kunt niet goed voor ze zorgen terwijl je bezig bent een arbeidtaak af te ronden. Wanneer je beide tegelijkertijd probeert te doen, ben je geen effectieve werker noch een effectieve ouder.

Telethuiswerk betekent dus zeker niet dat arbeid en zorgtaken opeens naadloos bij elkaar aansluiten of storingsvrij convergeren. Integendeel, arbeid en zorg impliceren beide eigensoortige tijdsregimes en verantwoordelijkheden die in een telethuiswerkomgeving vaak moeilijk te combineren zijn. Telethuiswerk is geen substituut voor kinderzorg.

Vrouwen en telewerk

Het is daarom niet toevallig dat het met name vrouwen zijn die de combinatie van arbeid en kinderzorg tegelijkertijd als het grootste voordeel van telewerk zien en als het grootste nadeel [Huws/Korte/Robinson 1990; Pitman]. Vrouwen ervaren veel meer moeilijkheden bij het combineren van privé en werksferen dan mannen. Het is zeker niet uitgesloten dat telethuiswerk voor vrouwen betekent dat de bekende dubbele belasting (betaalde loonarbeid en onbetaalde huishoudelijke arbeid inclusief kinderzorg) wordt gecontinueerd en misschien zelfs bestendigd.

Telewerk biedt structurele kansen om een betere balans tussen werk en privéleven tot stand te brengen. Of deze kansen daadwerkelijk worden gerealiseerd is echter afhankelijk van een aantal specifieke voorwaarden. De eerste voorwaarde is de keuze van de vorm waarin telewerk wordt geïnstitutionaliseerd. De cruciale vraag is daarbij: telewerken in eigen huis of in een telecentrum. De tweede voorwaarde is een drastische herverdeling van de verantwoordelijkheden voor opvoeding en zorg van kinderen. Het zou in dit verband interessant zijn om te onderzoeken in hoeverre het mogelijk is om buurtgebonden, aan telecentra gelieerde vormen van kinderopvang en -zorg te ontwikkelen.

Liefde en telewerken

Er zijn telewerkers die de eerste maanden dat zij thuis werkten vergelijken met een tweede huwelijksreis. Zij benutten hun nieuw verworven tijdsautonomie om 's middags met hun partner naar de slaapkamer te gaan om de liefde te bedrijven, om met elkaar een wandeling te maken in het bos of naar de sauna te gaan. Na een aantal maanden gaat dit meestal verkeerd. Het verhaal gaat ongeveer als volgt:

"David ging steeds harder werken. De opwindende tussendoortjes waaraan zij beide zoveel plezier beleefd hadden verdwenen, David was permanent bezeg. Wanneer Christine binnenviel om hem te zien, zat hij altijd aan de telefoon of verdiept in zijn computer. Het fax-apparaat was een permanente bron van informatie welke geen rekening hield met kantooruren.

Zes maanden nadat David was gaan thuiswerken waren niet alleen de romantische tussendoortjes verdwenen, maar ook de vrije zaterdag en zondag en de meeste avonden, Het leek wel of het mogelijk was om 24 uur per dag en zeven dagen van de week te werken. Hoewel David fysiek alleen was in zijn kamer, kreeg Christine steeds meer het gevoel dat de relatie die bij achter zijn gesloten werkkamerdeur had veel belangrijker voor hem waren dan zijn relatie met haar. Zij werd steeds bozer en angstiger en zeer jaloers op de verleidster achter de gesloten deur. Op zijn beurt werd David kwaad en vijandig, hij kon deze kwade en achterdochtige vrouw niet begrijpen. 'Waarom gaat ze niet gewoon door met haar eigen werk,' dacht hij. 'Waarom wilde zo graag weten wat hij aan het doen was, ze was vroeger nooit zo geïnteresseerd geweest zijn werk voordat hij het thuis kwam doen'? Zij vroegen zich beide af wat er met hun liefdesleven was gebeurd."

Economie Index