Home Subject Areas Samenleven Over SocioSite Zoek Banner Contact

Telewerk en Zorgtaken

Combinatie van telewerk en zorgtaken

Onmogelijke keuzes

Vrouwen en telewerk

Liefde en telewerk

Economie Index


Combinatie van telewerk en zorgtaken

Zowel ondernemers als werknemers brengen een overweldigende hoeveelheid positieve redenen naar voren om te telewerken. De belangrijkste redenen van werknemers zijn besparing van geld, familiale overwegingen, flexibiliteit en de vrijheid om dichtbij het werk te wonen. Een van de grote voordelen van telewerk is dat het in principe een betere balans van werk en privéleven mogelijk maakt en in het bijzonder een betere combinatie van arbeid en zorgtaken (zoals het opvoeden van en zorgen voor kinderen) en huishoudelijke taken (zoals boodschappen doen).

Tegelijkertijd wordt deze combinatie van arbeid en zorg ook als iets problematisch ervaren: thuis telewerken is een bron van nieuwe conflicten. Bij velen van ons bestaat een soort ingebouwde verdeling tussen werk en thuis. Wanneer deze verdeling niet meer afgebakend wordt door het huis te verlaten om naar het werk te gaan, kan de vervaging van deze grens grote verwarring en angst veroorzaken. De gecombineerde woon-werksituatie vereist dat we opnieuw nadenken over de manier waarop we aankijken tegen werken en wonen, beroeps- en privéleven. Telethuiswerkers lopen anders het gevaar dat zij in een ongemakkelijk niemandsland terechtkomen dat noch wonen, noch werken is.

Index


Onmogelijke keuzes

Door de vereniging van werk- en huissferen gaan de scheidslijnen tussen het werkende leven en het privéleven vervagen. Telethuisarbeid betekent dat je huis geen plaats meer is waar je na je werk naar toe kan gaan - je bent de hele tijd thuis. Wat gebeurt er wanneer deze twee leefsferen worden gecombineerd?

Om met deze tegenstrijdige eisen om te gaan wordt telewerkers geadviseerd dat zij de huiselijke en werkverantwoordelijkheden moeten scheiden door een strak werkregime te volgen en speciale tijden voor gezin en huishouden te reserveren. Zo'n advies kan worden opgevolgd als je partner en kinderen deze scheidslijn respecteren en je jezelf niet moreel verplicht voelt om gedurende de werktijden te reageren op hun behoeften en verlangens. Maar het is al vaker gezegd: het is meestal onmogelijk om niet te reageren wanneer je kind met luide stem duidelijk maakt dat jij op dat moment absoluut onmisbaar bent. Op zo'n moment moet je kiezen: wie heeft je meer nodig, je kind of het bedrijf waarvoor je werkt? Het is een onmogelijke keuze. Wie altijd de behoeften en verlangens van zijn kind laat prevaleren, krijgt schuldgevoelens omdat het werk verwaarloosd wordt.

Wanneer het werk in de huiselijke sfeer wordt gebracht komt men onder druk te staan van eisen uit beide sferen tegelijk. Je moet je niet alleen verantwoorden naar je baas, je collega's en je klanten, maar ook naar je partner, je kinderen, het huishoudelijk werk, je hond en je buren. Je kunt niet effectief werken als je tegelijkertijd voor kleine kinderen moet zorgen, en je kunt niet goed voor ze zorgen terwijl je bezig bent een arbeidtaak af te ronden. Wanneer je beide tegelijkertijd probeert te doen, ben je geen effectieve werker noch een effectieve ouder.

Telethuiswerk betekent dus zeker niet dat arbeid en zorgtaken opeens naadloos bij elkaar aansluiten of storingsvrij convergeren. Integendeel, arbeid en zorg impliceren beide eigensoortige tijdsregimes en verantwoordelijkheden die in een telethuiswerkomgeving vaak moeilijk te combineren zijn. Telethuiswerk is geen substituut voor kinderzorg.

Index


Vrouwen en telewerk

Men hoeft geen feminist te zijn om te weten dat het hoofdzakelijk vrouwen zijn die geconfronteerd worden met het probleem van het integreren van arbeid en kinderzorg. Veel telewerkers zijn vrouwen en veel vrouwen die telewerken hebben jonge kinderen. Uit onderzoek blijkt dat voor deze vrouwen het belangrijkste motief om te gaan telewerken was dat zij hun werk willen combineren met hun gezinsleven en in het bijzonder hun verantwoordelijkheden voor de verzorging van hun kinderen.

Het is daarom niet toevallig dat het met name vrouwen zijn die de combinatie van arbeid en kinderzorg tegelijkertijd als het grootste voordeel van telewerk zien en als het grootste nadeel [Huws/Korte/Robinson 1990; Pitman]. Vrouwen ervaren veel meer moeilijkheden bij het combineren van privé en werksferen dan mannen. Het is zeker niet uitgesloten dat telethuiswerk voor vrouwen betekent dat de bekende dubbele belasting (betaalde loonarbeid en onbetaalde huishoudelijke arbeid inclusief kinderzorg) wordt gecontinueerd en misschien zelfs bestendigd.

Telewerk biedt structurele kansen om een betere balans tussen werk en privéleven tot stand te brengen. Of deze kansen daadwerkelijk worden gerealiseerd is echter afhankelijk van een aantal specifieke voorwaarden. De eerste voorwaarde is de keuze van de vorm waarin telewerk wordt geïnstitutionaliseerd. De cruciale vraag is daarbij: telewerken in eigen huis of in een telecentrum. De tweede voorwaarde is een drastische herverdeling van de verantwoordelijkheden voor opvoeding en zorg van kinderen. Het zou in dit verband interessant zijn om te onderzoeken in hoeverre het mogelijk is om buurtgebonden, aan telecentra gelieerde vormen van kinderopvang en -zorg te ontwikkelen.

Index


Liefde en telewerken

Nu of later zal de vraag toch gesteld moeten worden: wat gebeurt er met ons intieme leven, met onze seksuele en romatische relaties wanneer we thuis gaan werken? Pauline Hodson [1996] was een van de eersten die deze lastige en vaak verdrongen vraag aan de orde heeft gesteld. Al naar gelang onze leeftijd en leefstijl genieten we allemaal van de sociale omgang die we hebben met onze collega's op het werk. De fysieke en sociale grenzen van het traditionele kantoor scheppen een veilige, duidelijk afgebakende ruimte en tijdsbestek waarbinnen genoten kan worden van de milde flirt, de aardige egostreling en de gefantaseerde liefdesaffaires. Woon- en werksfeer blijven in vergaande mate van elkaar gescheiden. Maar wat gebeurt er wanneer beide leefsferen met elkaar worden geïntegreerd binnen de eigen woning?

Er zijn telewerkers die de eerste maanden dat zij thuis werkten vergelijken met een tweede huwelijksreis. Zij benutten hun nieuw verworven tijdsautonomie om 's middags met hun partner naar de slaapkamer te gaan om de liefde te bedrijven, om met elkaar een wandeling te maken in het bos of naar de sauna te gaan. Na een aantal maanden gaat dit meestal verkeerd. Het verhaal gaat ongeveer als volgt:

De partners van telewerkers voelen zich vaak buitengesloten wanneer hun geliefde zich volledig ongeremd op het werk storten en hun leefritme volledig laten bepalen door het ritme van werkzaamheden die geen duidelijk afgebakende tijdsgrenzen meer hebben. Thuis telewerken betekent dat we niet meer in staat zijn om ons werk en onze huiselijke sores te scheiden. We zijn niet meer in staat om onze huiselijke besognes achter ons te laten wanneer we naar ons werk gaan - en omgekeerd. Wanneer zowel wonen als werken, intieme persoonlijke relaties als functionele werkrelaties in één fysieke ruimte worden gecombineerd, zullen telewerkers zich veel bewuster moeten inspannen om een strak werkregime te volgen en speciale tijden vrij te maken voor het intieme liefdesleven.

Economie Index

Index


Home Subject Areas Samenleven Over SocioSite Zoek Banner Contact

@1997-2017
dr. Albert Benschop
Universiteit van Amsterdam
Laatst gewijzigd: 13 September, 2013