Home Subject Areas Samenleven Over SocioSite Zoek Banner Contact

Management van Telewerk

Weerstanden

Van leiding naar coördinatie

De ideale telemanager

Groupware Index Economie


Telewerk brengt niet alleen een belangrijke verandering met zich mee in de manier waarop we denken over werken, maar tevens in de manier waarop het werk wordt gecoördineerd en in de wijze van leiding geven door het management. De meeste managers hebben geleerd dat zij leiding moeten geven door het gedrag van hun ondergeschikten te controleren en dat zij toezicht moeten houden door op de werkplaats zelf rond te lopen. Zij zijn jarenlang getraind in een traditionele managementsmethodiek en zijn vertrouwd met alle technieken en truuks die hierbij van pas komen. Door nieuwe telewerkwerk-arrangementen komt dit hele arsenaal aan controle-methoden en -technieken ter discussie te staan. En sterker nog: het conventionele type manager komt zelf op de tocht te staan. In een virtueel kantoor moeten managers bereid zijn om hun stijl en techniek van leidinggeven te veranderen.

Een groot deel van de huidige generatie managers behoort tot de categorie van de 'digitale daklozen' die zijn opgegroeid en carrière hebben gemaakt zonder enig benul van computers. Dat zou wel eens een belangrijke reden kunnen zijn waarom kritische waarnemers er steeds weer op wijzen dat de managers de belangrijkste barrière zijn voor telewerk. Waarom verzetten managers zich tegen de introductie van telewerk? Wat zijn hun belangrijkste weerstanden en vooroordelen? Hoe kunnen deze worden overwonnen? En tenslotte: wat voor veranderingen zijn er nodig in de stijl van leidinggeven aan telewerkers? en wat zijn de ingrediënten voor een ideale telewerk-manager?

Weerstanden

Wanneer er gepraat werd over 'resistance to change' ging het meestal zo: om te verklaren waarom het management niet in staat was haar zaakjes voor elkaar te krijgen, zette zij de werknemers in de beklaagdenbank. Gefrustreerde managers die wanhopig proberen om nieuwe richtingen te vinden voor hun ondernemingen riepen regelmatig: 'Zij kunnen of willen niet veranderen', 'Zij blijven vasthouden aan oude vormen en gedachten'. Maar als het om telewerk gaat is het tegenwoordig vaak omgekeerd. Het zijn vaak de managers en toezichthouders die niet kunnen of willen veranderen. Dat heeft een aantal redenen. Er zijn minstens vijf elementen die hierbij een rol spelen:

Om hun wantrouwen tegen telewerk te motiveren, beroepen manager zich op gebrek aan controle en bezorgdheid over de produktiviteit. Anderen maken zich zorgen over de grote hoeveelheid kapitaal die vastligt in fabrieken en kantoorgebouwen. De economische en sociale ontwikkeling voltrekt zich in het tijdperk van de informationele revolutie zo snel dat lange aarzeling en terughoudenheid tot ondergang van hele ondernemingen kan leiden. Niemand beweert dat telewerk in al haar variaties de enige en alles zaligmakende oplossing is — maar het is wel een erg belangrijk onderdeel van de revolutie in de arbeidsverhoudingen. De benodigde technologie ontwikkelt zich zeer snel en de kosten worden steeds lager. De levensvatbaarheid van telewerk wordt hierdoor aanzienlijk vergroot - organisaties die deze zwingende ontwikkelingen negeren zullen hiervoor op den duur een hoge prijs moeten betalen.

Er is nog een andere reden voor de weerstand van managers tegen telewerk. Te veel managers - vooral op het senior niveau - voeren hun dagelijkse taken nog steeds uit in volledige onwetendheid van de technologische revolutie om hen heen. Zij lijken soms op een beetje op de generaals die hun tactische aanvallen en strategische campagnes voor de Eerste Wereld Oorlog baseerden op cavaleriepaarden in plaats van op tanks. Zij zijn zich niet bewust van de kracht die in de desktops van hun werknemers schuilt. Veel managers zijn niet in staat om aan het telewerkdebat deel te nemen, omdat zij niet weten wat het voor hen kan beteken omdat zij niet op de hoogte zijn van de moderne informatie- en communicatietechnologie.

Veel managers behoren bij de 'digitally homeless' generatie (Nicholas Negroponte). De mensen die onze regeringen leiden, onze wetten maken of instituties en ondernemingen leiden behoren tot deze digitaal dakloze generatie. Zij zijn opgegroeid en hebben carrière gemaakt zonder zich zorgen te maken over de computer. Computers worden door veel senior managers gezien als apparaten voor secretaresses en clerken.

Een virtuele koffiekamer...

Veel managers vrezen dat werknemers de sociale interactie die in traditionele kantoren bestaat gaan missen. Het gezellige praatje in de koffiekamer, in de wandelgangen of bij het kopieerapparaat. Een deel van de oplossing ligt in het gebruik van dezelfde middelen die het probleem creëeren: construeer een virtuele koffiekamer met behulp van communicatietechnologie waarover we nu al beschikken. In doordachte telewerkprogramma's wordt hiermee al geëxperimenteerd.

Telewerk kan een levensvatbaar alternatief zijn voor kantoorwerk. Om dit te realiseren zullen veel voetangels en klemmen overwonnen moeten worden. De ervaring leert dat het management zelf daarbij een van de struikelblokken is. Veel ondernemers en topmanagers denken dat e-mail en elektronische netwerken slechts instrumenten zijn voor hun personeel. Slimme ondernemers gebruiken het bedrijfsnetwerk om nieuwe communicatiekanalen te openen met hun werknemers. Via het netwerk kunnen zij ervoor zorgen dat iedereen op de hoogte is van de doelstellingen, taken en prestaties van de onderneming.

Index


Van leiding naar coördinatie

Telewerk stelt niet alleen traditionele managementsmethodieken ter discussie, maar ook het conventionele type manager. Het impliceert een belangrijke wijziging in de manier waarop we denken over werk en toezicht. Telewerk verschuift het werk naar waar de mensen zijn en geeft een nieuwe betekenis aan het begrip 'kantoor'. Managers moeten afscheid nemen van het idee dat toezichthouders op een centrale lokatie moeten blijven om via observatie aan te sturen. Natuurlijk zijn er een aantal elementaire vaardigheden die voor management van telewerk(ers) even belangrijk zijn als voor kantoorwerk(ers). Maar er zal ook het een en ander veranderen.

De rol van manager of toezichthouder begint te veranderen van een leider naar een coördinator of facilitator. Managers moeten een meer participerende stijl van management ontwikkelen die primair gericht is op de bereikte resultaten en minder op de technieken die gebruikt worden om het doel te bereiken. De nieuwe rol vereist dat managers de werknemers ondersteunen om hun taken te voltooien.

De middenmanager heeft als taak een contactpersoon voor de telewerker te zijn en administratieve ondersteuning te geven. Zorgen voor de coördinatie van werk tussen telewerkers en kantoorwerkers; oog houden op teamrelaties en ervoor zorgen dat relaties met collega's worden gehandhaafd.

Telewerk kan succesvol zijn wanneer het management zorgt voor:

Telewerk betekent "thuis werken wanneer dat nuttig is". Managers die niet begrijpen wat dat betekent zouden de volgende keer dat zij een moeilijke taak moeten afronden, eens moeten proberen om een dagje thuis te blijven.

Index


Ideale manager in de wereld van de nieuwe telewerker

De ingrediënten voor een alternatieve manager voor de nieuwe arbeidsverhoudingen aan het einde van de 20 eeuw zijn door Gil Gordon geformuleerd: Hij verklaart deze ingrediënten als volgt:

Groupware Index Economie

Index


Home Subject Areas Samenleven Over SocioSite Zoek Banner Contact

@1997-2017
dr. Albert Benschop
Universiteit van Amsterdam
Laatst gewijzigd: 15 September, 2013